Loopeenden inzetten tegen leverbot

Loopeenden inzetten tegen leverbot

Provinos bedacht en lanceerde het onderzoek om met loopeenden de leverbot te bestrijden. Met ondersteuning van het PraktijkNetwerk wordt er flink aan de weg getimmerd. Lees meer in onze Flyer. In 2015 is er een handboek (Syllabus) ontwikkeld over de praktische kanten van de inzet van Loopeenden op agrarische bedrijven. Klik hier om dit document te Downloaden.

Nieuwsbrieven m.b.t. ons Loopeenden-project:
Maart 2015
September 2014
November 2013

Van veel kanten is er interesse in het onderzoek waarbij met Loopeenden de Leverbot wordt bestreden. De eerste resultaten zijn veelbelovend. In verschillende vakbladen verschenen artikelen over deze innovatieve aanpak. Zo ontbrak Provinos ook niet op de dag van het Schaap, waar het zelfs een innovatieprijs in ontvangst mocht nemen. 

Ht Loopeendenonderzoek in de pers:
Het Schaap
 (december 2013)
Artikel Loopeenden in Agraaf (15 februari 2014)
Loopeenden vermeld in Veearts (4 februarii 2014)
Verantwoorde Veehouderij - WUR (23 januari 2014)
Loopeenden Artikel in AgriHolland (11 februari 2014)
Artikel in Bokt.NL (maart 2014)
Loopeenden project in BoerenVee (maart/april 2014)
Artikel in Het Schaap (augustus 2014)
Verantwoorde Veehouderij - WUR (16 oktober 2014)

 
Logo europa Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling
 Europa investeert in zijn platteland
  • Aangemaakt op .

Ervaringen van een schapenhouder met EM

Ervaringen van een schapenhouder met EM

Hessel Boersma is al enkele jaren aan het werk met EM binnen zijn schapenhouderij. Hij is bereid zijn ervaringen met andere schapenhouders te delen, maar zegt er duidelijk vooraf bij dat het vooral een kwestie is van uitproberen wat het beste bij je past.

Op stal
EM gebruik ik minimaal één maal per week, maar als de stal nat is, bijvoorbeeld door vruchtwater van veel geboorten of een hoge luchtvochtigheid, dan gebruik ik het soms wel drie maal in de week, maar dat gebeurt niet vaak.

Ik pas EM toe in de stal vlak voor het opstrooien. Mijn stal is verdeeld in 6 afdelingen van 72 m² en dan heb ik genoeg aan 8 liter EM –oplossing (met water verdunde EM-A). Ik gebruik 1 liter EM-A op 7 liter water, samen dus 8 liter product.

Het beoogde doel was om een betere stalmest te maken om zo zonder kunstmest te kunnen boeren, maar we zagen bovendien dat we minder muggen in de stal kregen. Ook merkten we dat de "explosie" slechte poten achterwege bleef. In de wei merkten we op dat ons bodemleven in de grond verdrievoudigde. We denken dat we tot wel 75 kilo zuivere stikstof uit de atmosfeer halen met dat bodemleven.

Op stal hebben we veel minder longproblemen, waarschijnlijk vooral omdat de ammoniak wordt vastgelegd en er een prettiger klimaat heerst.

Door mijn achtergrond kan ik veel van deze zaken verklaren, maar er zijn ook dingen die ik niet goed kan verklaren. Daarom heb ik mensen gezocht die hier al langer mee bezig waren, zoals AGRITON en onze voer leverancier. Die namen mij bij de hand en nu jagen we elkaar op en pionieren we verder.

De klauwverzorging
In alle eerlijkheid, ik heb nog steeds schapen met problemen met de poten, maar wel een heel stuk minder dan vroeger.

Ik heb Flevolanders, een ras met gevoelige poten. Ik bekap mijn schapen twee maal per jaar. Vorig jaar heb ik het voetbad met EM vier maal toegepast, gewoon als de dieren naar een schone weide gingen en als de dieren er aan toe waren, met name de warme natte maanden (Hondsdagen weer). De verdunning van EM-A is dan 1 op 10 liter, met niet te koud water, het liefst 38 graden. We werken echter niet in een laboratorium, dat is dus niet altijd haalbaar, maar geeft wel het beste resultaat.

We laten de dieren er niet door heen rennen, maar geven ze even de tijd, ca. 2 minuten.

Individueel behandel ik wel dieren met een planten spuit met dezelfde verdunning, maar dan een paar dagen achter elkaar. Om de goede bacteriën aan te laten slaan is tijd nodig.

EN het bad moet je na gebruik legen over het land, dan heb je het volgende jaar een mega gras groei op die plek!

De Mesthoop
De mesthoop behandel ik niet na, ik zorg namelijk met mijn wekelijkse behandelingen dat de potstal reeds is doordrenkt met goede bacteriën. Bij het uitmesten maak ik er een hoge hoop van. Ik dek de hoop niet af (dat moet eigenlijk wel, omdat het hier om een anaerobe proces gaat). Ik hoop wel altijd op een klein regenbuitje voor nog wat vocht. Je zult zien dat de hoop niet gaat broeien en dit is voor echt heel veel mensen een vreemde ervaring, want we zijn nu niet aan het composteren (verrotten) maar werken aan het behoud van onze mineralen. Met name koolstof en stikstof. Dit noemen we fermenteren, DUURZAME LANDBOUW. Wel zorg ik voor zo min mogelijk zuurstof in de hoop door de hoop een beetje aan te drukken. Als je de hoop ook nog luchtdicht afsluit en het zes weken laat zitten heb je een kunstmest waardig product.

Andere reacties
Afgelopen herfst had ik de heer Klaver van het PVE op visite en heb hem op het fenomeen EM gewezen en de Q koorts problematiek er bij gepakt. Q koorts wordt via de lucht verspreid en komt in de stal tot ontwikkeling. Bij een abortus, moet je dan wachten tot dat de bacteriën zich gaan vermeerderen? Ik dacht het niet. Als je de mest op stal hebt geënt met EM komen ze maar moeilijk tot ontwikkeling, meen ik. In  ieder geval heb je ze afgezwakt. De heer Klaver zag gras groeien in zijn kopje koffie en sprak 10 minuten niet, dit was werkelijk nieuw voor hem. Dit is voorlopig een ballonnetje van mijn kant.

Andere waarneembare effecten
In de afgelopen herfst (2012) hadden wij geen of nauwelijks roest op het gras, en dat terwijl hier de hele omtrek geel was van de roest. Bij ons was het gras groen, zoals het hoort. Ook is bij ons in het voorjaar het gras eerder groen dan bij de buren. Dit komt volgens mij door het actieve bodem leven, en daarmee een hogere bodemtemperatuur. Er zijn ook meer mollen en molshopen, het gras is iets stuctuurrijker en we krijgen meer weidevogels in de omgeving. Zit er voor hen meer voedsel in de grond?

Eerlijk is eerlijk, myiasis komt net zo veel voor als vroeger en na de ervaring omtrent de muggen in de stal had ik een dalende tendens verwacht.

Mijn voornemen is om al mijn land te bekalken met zeeschelpenkalk, niet alleen om de kalk, maar meer om de mineralen die je op de koop toe krijgt, zodat ik die dure lik emmers ook niet meer hoef te kopen. Ik meen dat de mineralen die via het gras opgenomen worden beter op hun plek komen dan via een lollie (likemmer).

Tot zover mijn ervaringen. Veel succes. Hessel Boersma
  • Aangemaakt op .

EM in de Rundveehouderij

EM in de Rundveehouderij

In de melkveehouderij richt het EM AGRITON-systeem zich op het beter benutten van de aanwezige uitgangsmaterialen, nl. mest, gras en maïs. Door een efficiëntere benutting van de voedingsstoffen uit de mest kan er met minder kunstmest voldoende kwaliteitsgras worden geproduceerd. Dit resulteert in een lagere kostprijs.

Daarnaast wordt door een betere benutting van kuilvoer, wat met behulp van micro-organismen wordt gefermenteerd, meer energie uit ruwvoer gehaald. Ook dit geeft een kostprijsverlagend effect.

Maar er zijn meer positieve effecten, zoals een dichtere zode, homogenere mest en een gezondere veestapel.

Het meest in het oogspringend is wel dat door het EM AGRITON-systeem drastisch op de stikstofgift kan worden bespaard, zonder dat de productie daaronder hoeft te lijden. De resultaten zijn, afhankelijk van de grondsoort, al vanaf het eerste tot het derde jaar aantoonbaar.

Het EM AGRITON-systeem is een gezonde basis voor een rendabele, duurzame melkveehouderij.

We werken op dit moment hard aan de inhoud van deze pagina. Excuses voor het ongemak.
  • Aangemaakt op .

Toelichting op een aantal producten

Toelichting op een aantal producten

Ostrea Zeeschelpenkalk
Zeeschelpenkalk is rijk aan calcium en bevat veel sporenelementen (o.a. magnesium, koper, ijzer, mangaan, zink, kobalt). Het gebruik van zeeschelpenkalk bevordert een stabielere pH en is een langdurige werkende calciumbron die het bodemleven stimuleert. Een juiste pH is van groot belang voor het juist functioneren van de processen in de bodem. Wanneer de bodem te zuur is, heeft dit een opbrengstverlagend effect. Zeeschelpenkalk verhoogt de bodemvruchtbaarheid, verbetert de structuur van de bodem en activeert het leven daarin.

Edasil Kleimineralen
Een optimale structuur van de bodem is van essentieel belang voor het functioneren van de processen. Edasil Kleimineralen zorgen daarvoor en brengen ook de mineraalhuishouding op peil. Deze kleimineralen bezitten door hun specifieke plaatjesstructuur een enorm zwelvermogen en hebben de capaciteit om grote hoeveelheden water en voedingstoffen te binden. Daardoor wordt een betere uitwisseling van voedingsstoffen tussen bodem en plant bereikt en dus een gezonder gewas. De grote zwelcapaciteit van deze kleimineralen zorgt duidelijk voor een beter vochthoudend vermogen. Deze kleimineralen werken ook aan de opbouw van het kleihumuscomplex. Dat leidt tot een actiever bodemleven en op termijn minder gebruik van kunstmeststoffen.

Vulkamin
Vulkamin is een oergesteentemeel, het levert in de bodem waardevolle minerale stoffen en de broodnodige spoorelementen voor een goede weerstand van de planten tegen allerlei ziekten en plagen. Gebrekverschijnselen worden hierdoor opgeheven en het natuurlijke evenwicht hersteld.
Bij gebruik van Vulkamin in de ligboxen komt het gesteentemeel uiteindeliijk in de mest terecht. De uit de mest afkomstige ammoniak wordt direct aan Vulkamin gebonden. Dit vermindert de penetrante ammoniaklucht, verbetert het stalklimaat en vermindert vliegenplagen. De mest wordt verrijkt met minerale stoffen en spoorelementen, wat tevens de omzetting van de mest versnelt.

Pro-Mest Totaal
Pro-Mest Totaal is een 100% natuurlijke mestverbeteraar, die als vloeistof over de roosters wordt verdeeld. Pro-Mest Totaal beïnvloedt de omstandigheden in de drijfmest zodanig dat er een anaerobe fermentatie ontstaat (rijping onder zuurstofarme omstandigheden). Voordelen van Pro-mest zijn o.a. meer stikstof in de mest, een fermenterende mest, minder korstvorming, homogene en betere mest voor de bodem en het bodemleven. Lees hier de& Handleding. De kosten van dit product verdien je eigenlijk direct terug met het verhoogde gehalte aan stikstof in de mest, uitgedrukt in kg N in de mogelijkheid van een mindere kunstmestgift.

Effectieve Micro-organismen
Het microbiële evenwicht in de bodem bevordert de groei, de opbrengst en de gezondheid van de gewassen. Door het regelmatig enten van Effectieve Micro-organismen wordt de diversiteit van de bodem verhoogd. Organisch materiaal wordt omgezet in duurzame humus. De chemische, fysische en biologische eigenschappen van de bodem worden beter.

Syn-Vital
Syn-Vital is een probiotica op basis van met EM gefermenteerde tarwezemelen. In tegenstelling tot droge probiotica bevat Syn-Vital nog de levende micro-organismen en hun uitscheidingsstoffen, zoals antioxidanten en andere bio-actieve stoffen. Het zijn juist deze stoffen die een positieve bijdrage leveren aan de vertering en daardoor als gezondheidsbevorderend worden gezien.

Melkzuurfermentatie is het proces waarbij melkzuurbacteriën (lactobacillen) de aanwezige koolhydraten omzetten in melkzuur. Van alle natuurlijke fermentatieprocessen is melkzuurfermentatie één van de oudste en gezondste.

Syn-Vital is licht verteerbaar en makkelijk opneembaar.
  • Aangemaakt op .

Wormen & Mestonderzoek

Wormen & Mestonderzoek

Wij zijn een groot voorstander van een natuurlijke veehouderij. Waar mogelijk zoeken we naar methoden om het gebruik van ontwormingsmiddelen te reduceren en alleen toe te passen als dat nodig is. Onderzoek van mest en omgeving speelt daarbij dus een hele grote rol. Dat onderzoek kan de schapenhouder vaak ook zelf oppakken.

Cursus "Bewust bestrijden van Wormen". inclusief het zelf mestonderzoek doen. Klik hier voor meer informatie.

Botvanger: Voor het onderzoek op de mest naar leverbot eieren ontwikkelden wij de Botvanger. Lees hier meer.

Loopeenden inzetten tegen leverbet besmetting: wij deden langere tijd onderzoek naar de praktische kant van de inzet van loopeenden om de slakjes (tusengastheer) te bestrijden. Lees hier meer.
  • Aangemaakt op .

Bokashi als bodemverbeteraar

Bokashi als bodemverbeteraar

Bodems verarmen aan belangrijke mineralen
Door tientallen, honderden jaren lang gewassen te verbouwen en te oogsten, beginnen belangrijke minerale stoffen te ontbreken. Deze minerale stoffen worden met de oogst aan de bodem onttrokken en indien niet meer aangevuld, loopt de opbrengst terug, vermindert de plantkwaliteit en verschijnen ziekten en schadelijke insecten. De gebrekverschijnselen worden overgedragen op dier en mens. Dit gebrek aan belangrijke sporenelementen wordt nog versterkt wanneer gronden humusarm zijn. Een perfecte humusbemesting en het verzorgen van het bodemleven, een goede vruchtwisseling en bodembewerking helpen uiteraard om de verarming tegen te gaan. Maar meestal wordt daarmee dat wat in de bodem aan bepaalde sporenelementen ontbreekt, niet aangevuld. Het heeft heel lang geduurd voordat de oorzaken van verschillende plantenziekten werden onderkend: het ontbreken van bepaalde minerale stoffen veroorzaakt ziekten.
Zo veroorzaakt het ontbreken van borium schurft bij aardappelen. Wortels gaan bij boriumgebrek scheuren. Kalk- en seleniumgebrek maken vee onvruchtbaar.
Zinkgebrek verzwakt de plant en maakt ze bevattelijk voor virusinfecties. Zink is onmisbaar voor de eiwitvorming in planten. Kobaltgebrek is verantwoordelijk voor verschillende ziekten bij schapen en runderen.
Het is moeilijk en erg kostbaar om grond te laten analyseren en daarmee vast te stellen welke sporenelementen er wel of niet in de bodem zitten. De natuur geeft in de vorm van zeeschelpenkalk, kleimineralen en oergesteentemeel alle noodzakelijke en essentiële minerale sporenelementen. Ook die welke misschien nog niet gemeten en gewogen kunnen worden d.m.v. een grondonderzoek.

Het EM Agriton systeem
Met het EM Agriton systeem wordt de bodemvruchtbaarheid verbeterd, wat tot gezondere gewassen en op die manier voor een betere voeding van de dieren zorgt.
Met de kringloopaanpak "bodem–plant–dier–mest", gebruik makend van Ostrea zeeschelpenkalk, Edasil kleimineralen en Effectieve Micro-organismen (EM) is het mogelijk om door middel van een gezonde bodem en dus voeding uiteindelijk een gezonder dier te houden.
 
Bokashi - Fermenteren van organisch materiaal
Bokashi is de Japanse naam voor gefermenteerd organisch materiaal. Bokashi bestaat uit een mengsel van organische materialen, die met behulp van EM worden gefermenteerd, waarbij vele stofwisselingsproducten van micro-organismen worden gevormd zoals: enzymen, vitaminen, antioxidanten en andere bio-actieve stoffen. Een juiste en regelmatige toediening van Bokashi is van wezenlijk belang voor het voeden van de microflora in de bodem.

EM en het maken van “vaste mest”
Een van de belangrijkste factoren van het teruglopen van de bodemkwaliteit is te wijten aan het verminderen van de koolstofgiften aan de bodem. Koolstof als energiebron en motor van levensprocessen is onmisbaar. Zodra het gehalte aan koolstof (lees energie) uit de bodem terugloopt neemt de activiteit van het bodem-wortelleven (micorrhiza) af. Door het afnemen van de micorrhiza neemt ook het herstelvermogen van de bodem af, waardoor problemen met draagkracht, waterafvoer, slempgevoeligheid en trekkracht negatief worden beïnvloed. Uiteindelijk zullen de ziekteonderdrukkende aspecten van een gezonde bodem in evenwicht negatief worden beïnvloed, waardoor de ziektegevoeligheid van de gewassen toe zal nemen en de opbrengst onder druk zal komen te staan. De technologische vooruitgang ten spijt zien wij dat de fysiologische en biologische kwaliteit van onze bodems nog steeds afneemt. Het resultaat is vaak een moeilijk bewerkbare bodem welke moeilijk in staat is, zonder ingrijpende hulpmaatregelen, een goed en gezond gewas voort te brengen. Een kwart van alle landbouwgrond op aarde is in sterke mate uitgeput. Dat is de uitkomst van een rapport van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties. Onder de risicogebieden is ook West-Europa.

Toename van koolstof (C)
Koolstof en stikstof zijn elementen die voor een gezond bodemleven van groot belang zijn. In een bodem met een tekort aan stikstof zal het organisch materiaal moeilijk door het bodemleven te verwerken zijn wat vervening tot gevolg zal hebben. Er volgt een ongebreidelde toename van organisch materiaal welke niet in humus kan worden omgezet. Er vindt geen of nauwelijks mineralisatie plaats. Gewassen zullen gemakkelijk gebrekverschijnselen vertonen en de opbrengst zal achteruit gaan.

Is er echter een tekort aan koolstof dan vindt er eigenlijk het omgekeerde plaats. Het bodemleven wordt opgejaagd door de stikstof en deze hebben voor het maken van eiwitten koolstof nodig. Het bodemleven gaat nu versneld organisch materiaal afbreken wat een verhoogde mineralisatie tot gevolg heeft. De gewassen tieren welig en de opbrengst is goed tot dat de bodem aan energie is uitgeput, m.a.w. de koolstof (brandstof) raakt op. Het gevolg is dat de teelt verder gaat als een soort substraat teelt met gevolgen voor de grond zoals boven beschreven.

Om een goed bodemleven in stand te houden moet het bodemleven gevoed worden met een voedingstof welke een verhouding tussen koolstof en stiksof bevat van ca. 20 (C/N quotiënt). Bij een verhouding van ca. 20 maal zoveel koolstof (C) als stikstof (N) is het voor het bodemleven een ideale situatie. Er vindt geen vervening plaats en ook de mineralisatie komt niet in een stroomversnelling.

Dierlijke mest staat bekend als een meststof welke het organische stof gehalte in de bodem op pijl houdt. Dit is een verhaal gebaseerd op ervaringsfeiten vanuit het verleden. Men is daarbij geheel aan het feit voorbij gegaan dat de mest die wij vandaag gebruiken (drijfmest) een heel ander C/N quotiënt heeft dan de vaste mest waarvan in het verleden sprake was. Een ieder weet welke gevolgen het uitrijden van zeugenmest en vleesvarkensmest op ons bouwland heeft. Beide mestsoorten hebben een lage C/N verhouding (5 – 10), net als kippenmest. Een positief effect gaat uit van een hoge C/N verhouding, die gevonden wordt in groenbemester en vaste mest (van bijvoorbeeld schapen en paarden).

Om bodemleven en daarmee de bodem van een optimale voedingstof te voorzien hebben we dus een mestsoort nodig welke een C/N verhouding heeft van ca. 20-30. Een dergelijke voedingstof is voorhanden in de vorm van schapen- en paardenmest. Door deze mest ook nog te fermenteren met behulp van Effectieve Micro-organismen, Ostrea zeeschelpenkalkmeel en Edasil Kleimineralen ontstaat een product met een C/N verhouding welke veel beter past in de behoeftes van de bodem en het bodemleven.

Dit fermentatieproces kenmerkt zich door de lage temperaturen (met behoud van enzymen), onderdrukking van geuren en weinig vliegen. Het eindproduct is vanaf ca. 10 weken bruikbaar, het langer laten fermenteren heeft geen nadelige gevolgen op het proces.

In Japan is het fermenteren m.b.v. bacteriën reeds zeer lang bekend: Bokashi. Van Bokashi is bekend dat dit de activiteit van de bodem verbeterd en bijdraagt aan een ziekte onderdrukkende gezonde bodem.

Het proces van fermentatie in Bokashi is het onder anaërobe omstandigheden omzetten van lange koolstofketens naar kortere koolstofketens. Deze kortere ketens zijn meestal de uitscheidingsstoffen van de fermenters (micro-organismen). Door het anaërobe proces stijgt de temperatuur niet boven de veertig graden. Gevormde gassen worden weer als voedingsstof voor de ontwikkelende bacteriën gebruikt. Deze kortere ketens (uitscheidingsstoffen) hebben ook een wortel stimulerende en een ziekte onderdrukkende werking. Doordat er veel minder energie en stikstof verloren gaat dan bij regulier composteren (stikstofverliezen van 20 tot 40 % zijn gangbaar) en de temperatuur lang niet zo hoog oploopt kan men met minder kilo’s materiaal een veel groter effect verwachten. Bokashi kan zowel bovengronds als in de grond worden aangebracht.
  • Aangemaakt op .

Wie zijn wij?

Judith van Andel is dierenarts en Philippe van der Grinten is landbouwkundig ingenieur, hij studeerde veeteelt in Wageningen. Na onze studie hebben we tien jaar gewerkt voor verschillende internationale organisaties in Costa Rica, Guatemala, Nepal en Bolivia op het gebied van veevoeding, veegezondheid en kleinveehouderij.
  • Judith van Andel: 06 22 70 81 10
  • Philippe van der Grinten: 06 12 50 80 94
  • Genrayweg 39 5916 NG Venlo
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Contact

Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Captcha
Ongeldige invoer
Om u de best mogelijke website toegang te bieden, maakt deze site gebruik van cookies. Delete cookies